Analitik Hassasiyet

Analitik Hassasiyet

Analitik kimya labinda hassas tartim oldukca onemlidir. Ancak nerede ne kadar hassas olunmasi gerektigini bilmek de yine analitik kimyanin ya da genel olarak hayatin esaslarindandir.

ODTÜ’deki analitik kimya labinin tartim odasini bilenler bilir. Lab sirasinda kalabalıktır genelde ve sıra beklemeniz gerekir. Miligram seviyesinde tartim alabileceginiz, esintilerden etkilenmesin diye cam fanus iceren guzel tartilari vardir.
İkinci sınıfta aldığım analitik kimya labi sirasinda, yine canhiras bir sekilde titrasyon yapip, tartim alip, sira beklerken, onumdeki kizin binbir zahmetle, 6.0000 gram birsey tartmaya calistigini gordum. 5.9989 oluyor ama o da inatla, 6.0000 a tamamlamak icin ugrasiyordu. 6.0045 oluyor, sonra biraz aliyor, tekrar 6.0000 in altina dusuyor ve bu kisir dongu icinde yuvarlaniyordu. Bu tur hassas tartilarda, son basamagi sabit tutmak, masanin uzerinde duran bir bardagin kendi kendine ziplamasiyla esdeger bir olasiligi var denebilir. Kiz inatla arkasindaki kalabaliga aldiris etmeden tartiyla cebellesiyordu. Kendine ozel tartisi olsa gitsin istedigi kadar debelensin ama biz de sirada bekliyor ve bir an once deneyi bitirmeye bekliyorduk.

Ddayanamadım ve ne tarttigini sordum. O da KSCN oldugunu soyledi. Şaşırdım. KSCN’yi neden bu kadar hassas tartiyordu ki? KSCN miktari kompleklesme yapildigi icin zaten fazla ekleniyordu, titrasyona bir etkisi yoktu ve miktarinin hassas olarak olculmesi gereksizdi. Yaptigi deneyin farkinda olan her insan evladi o an bunu anlayabilecek kabiliyetteydi ama o hanim kizimiz, zamanin otesinde (!) bilgisiyle inatla hassas tartmaya calisiyordu. Hadi dedim ki kendime, tamam hanim kizimiz cok hassas (!) super bir deney yapacak, bu nedenle bu kadar ugrasiyor, sonucun mukemmel cikmasi icin ama gel gor ki, bir deney icin tartmasi gereken miktarin 3 gram oldugunu ve iki deney yapacagi icin ayni kagit uzerine 6.0000 tartip sonra ikiye bolecegini soylediginde artik benim zihnim durumu algilamakta zorlasti ve tartim odasini saskinliktan ne diyecegimi bilemeyerek terkettim. Hassasligin zaten lüzumsuz oldugu bir tartim yaparken, kasip hassas olan bu arkadas, ayni hassaslikla, 6.0000 gram tarttigi seyi, goz karari ikiye bolerek super bir deney gerceklestirecegine cani gonulden inanmisti ki onu ikna etmek mumkun olamazdi.

Sonucta her ikimiz de kimyager diplomasi aldik ya ben ona yanarim. Umarim su an en azindan ogretmenlik yapmiyordur da yeni nesil bu sekilde “analitik” dusunebilen bir ogretmeninden mahrum kaliyordur.

17 Temmuz 2007

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.